In Nederland combineren ruim een op de vier werkenden hun baan met mantelzorg. Vaak gaat het om hulp aan ouders die ouder worden of ziek zijn. Hoewel mantelzorg waardevol en betekenisvol is, brengt het ook extra druk met zich mee. De balans tussen werk, zorg en eigen herstelmomenten komt al snel onder spanning te staan. Het vraagt om goed plannen, openheid op het werk en vooral: oog voor jezelf.

Dat weet arbeidsdeskundige Joost Kam als geen ander. Toen zijn vader overleed, bleef zijn moeder alleen achter. Wat begon met wat administratieve hulp, groeide in 5 jaar tijd langzaam uit tot intensieve mantelzorg.
Afgelopen jaar bereikte de zorg een hoogtepunt. Zijn moeder verhuisde op hoge leeftijd naar de stad waar Joost woont. Dit was een noodzakelijke, maar emotioneel en praktisch zware stap. “Het leek een opluchting dat ze dichterbij kwam wonen. Ik kon nu in 5 minuten bij haar zijn in plaats van eerst 5 kwartier in de auto zitten. Maar de verhuizing bracht juist enorm veel regelwerk en zorgen met zich mee toen ze vlak daarvoor lelijk ten val was gekomen,” vertelt hij. “Op een gegeven moment zat ik op het randje van instorten.”

Openheid brengt begrip op het werk

Toch bleef hij overeind, mede dankzij begrip op zijn werk. Zijn leidinggevende toonde niet alleen medeleven, maar gaf ook praktische tips over bijvoorbeeld zorgverlof. “Ze wist wat het was om mantelzorger te zijn. Dat maakte echt verschil. Ik voelde me gezien.” Joost zette tijdelijk in zijn e-mailhandtekening: ‘de komende tijd minder goed bereikbaar door mantelzorgtaken’. Het werd breed geaccepteerd.
Naast zijn 34-urige werkweek is hij wel 14 uur per week kwijt aan mantelzorg. Dat vraagt om duidelijke afspraken. “Ik heb met mijn leidinggevende besproken dat er onvoorspelbare situaties kunnen zijn, en dat ik soms op korte termijn moet schakelen. Door open te communiceren en samen afspraken te maken, houd je het behapbaar.”

Blijf investeren in jouw energiebronnen

Wat hem helpt, is het bewust opzoeken van zijn energiebronnen. “Werk is voor mij ook een plek waar ik even aan iets anders denk, waar ik energie van krijg. Werk is voor mij, mede door meedenkende leidinggevenden, geen stressfactor. Mijn tip aan iedereen is om vast te houden aan jouw eigen energiebronnen.”

Zodra de mantelzorgtaken intensiveren komen er heel wat zorgtaken op je af. Joost geeft mee: “Probeer waar mogelijk zorgtaken uit handen te geven aan professionals. Dat is niet alleen goed voor jou, maar ook voor de band met je ouders.”

Joost vat het mooi samen: “Wees eerlijk over wat je aankunt, praat met je werkgever, regel professionele hulp en zorg goed voor je eigen energie. Alleen dan kun je er ook écht zijn voor een ander en zelf overeind blijven staan.”